(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

महाभारत का अरयण्क पर्व – Mahabharat Aranyak Parv in Hindi


॥ श्रीः ॥
3.138. अध्यायः 138
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
रैभ्याश्रमे तत्स्नुषायाः परावसुभार्याया दर्शनाज्जातकामेन यवक्रीतेन एकान्ते बलात्कारेण तदुपभोगः ॥ 1 ॥ रुदत्यातया निवेदितवृत्तान्तेन रौभ्येण यवक्रीतहननाय ज्जटाभ्यां कृत्यारक्षसोः सर्ज्जनम् ॥ 2 ॥ कृत्यया रूपसंपदा संमोह्य कमण्डलुहरणए रात्रसाभिद्रावितेन यवक्रीतेन स्वपितुरग्निहोत्रगृहप्रवेशः ॥ 3 ॥ तदाऽन्धेन द्वारकशूद्रेण निवारितस्य यवक्रीतस्य राक्षसेन हननम् ॥ 4 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

लोमश उवाच। 3-138-0x(2216)(21170)
चङ्क्रम्यमाणः स तदा यवक्रीरकुतोभयः।
जगाम माधवे मासि रैभ्याश्रमपदं प्रति ॥ 3-138-1(21171)
स ददर्शाश्रमे रम्ये पुष्पतद्रुमभूषिते।
विचरन्तीं स्नुषां तस्य किन्नरीमिव भारत ॥ 3-138-2(21172)
यवक्रीस्तामुवाचेदमुपतिष्ठस्व मामिनि।
निर्लज्जो लज्जया युक्तां कामेन हृतचेतनः ॥ 3-138-3(21173)
सा तस्य शीलमाज्ञाय तस्माच्छापाच्च बिभ्यती।
तेजस्वितां च रैभ्यस् तथेत्युक्त्वा जगाम ह ॥ 3-138-4(21174)
तत एकान्तमानीय लज्जयामास भारत।
आजगाम तदा रैभ्यः स्वमाश्रममरिंदम ॥ 3-138-5(21175)
रुदतीं च स्नुषां दृष्ट्वा भार्यामार्ता परावसोः।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा पर्यपृच्छद्युधिष्ठिर ॥ 3-138-6(21176)
सा तस्मै सर्वमाचष्ट यवक्रीभाषितं शुभा।
प्रत्युक्तं च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्वं तथाऽऽत्मना ॥ 3-138-7(21177)
शृण्वानस्यैव रैभ्यस्य यवक्रेस्तद्विचेष्टनम्।
दहन्निव तदा चेतः क्रोधः समभवन्महान् ॥ 3-138-8(21178)
स तदा मन्युनाऽऽविष्टस्तपस्वी कोपनो भृशम्।
अवलुप्य जटामेकां जुहावाग्नौ सुसंस्कृते ॥ 3-138-9(21179)
ततः समभवन्नारी तस्या रूपेण संमिता।
अवलुप्यापरां चापि जुहावाग्नौ जटां पुनः ॥ 3-138-10(21180)
ततः समभवद्रक्षो दीप्तास्यं घोरदर्शनम्।
अब्रूतां तौ तदा रैभ्यं किं कार्यं करवामहे ॥ 3-138-11(21181)
तावब्रवीदृषिः क्रुद्धो यवक्रीर्वध्यतामिति।
जग्मतृस्तौ तथेत्युक्त्वा यवक्रीतजिघांसया ॥ 3-138-12(21182)
ततस्तं समुपास्थाय कृत्या सृष्टा महात्मना।
कमण्डलुं जहारास्य मोहयित्वा तु भारत ॥ 3-138-13(21183)
उच्छिष्टं तु यवक्रीतमपकृष्टकमण्डलुम्।
तत उद्यतशूलः स राक्षसः समुपाद्रवत् ॥ 3-138-14(21184)
तमाद्रवन्तं संप्रेक्ष्य शूलहस्तं जिघांसया।
यवक्रीः सहसोत्थाय प्राद्रवद्यत्रवै सरः ॥ 3-138-15(21185)
जलहीनं सरो दृष्ट्वा यवक्रीस्त्वरितः पुनः।
जगाम सरितः सर्वास्ताश्चाप्यासन्विशोषिताः ॥ 3-138-16(21186)
स काल्यमानो घोरेण शूलहस्तेन रक्षसा।
अग्निहोत्रे पितुर्भीतः सहसा प्रविवेश ह ॥ 3-138-17(21187)
स वै प्रविशमानस्तु शुद्रेणान्धेन रक्षिणा।
निगृहीतो बलाद्द्वारि सोऽवातिष्ठत पार्थिव ॥ 3-138-18(21188)
निगृहीतं तु शूद्रेण यवक्रीतं स राक्षसः।
ताडयामास शूलेन स भिन्नहृदयोऽपतत् ॥ 3-138-19(21189)
यवक्रीतं स हत्वा तु राक्षसो रैभ्यमागमत्।
अनुज्ञातस्तु रैभ्येण तया नार्या सहावसत् ॥ 3-138-20(21190)

इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि अष्टत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः ॥ 138 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-138-5 एकान्तमुन्नीय मज्जयामासेति झ. पाठः। तत्र एकान्तं उन्नीय एकान्ते कार्यं रतं समाप्य मज्जयामास संमुद्रे इत्यर्थः ॥ 3-138-7 प्रत्युक्तं प्रत्याख्यातम्। मदुपरि बलात्कारं कृतवानित्युक्तवतीत्यर्थः ॥ 3-138-10 नारी कृत्या ॥ 3-138-17 काल्यमानः सर्वतो निषिध्यमानः अग्निहोत्रे अग्निहोत्रशालायाम् ॥ 3-138-18 अवातिष्ठत बहिरेव ॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.